Türkçe
English
Deutsch
العربية
Русский
Ελληνικά
Español
FrançaisElektro Bağlamada Elektron Qoşulmalar və Sxemlər Necə Olmalıdır?
Elektro bağlamaların tembrinə təsir edən ən mühüm amil sazın daxilində aparılan elektron qoşulmalar, elektron sxemlər və istifadə olunan elektron materiallardır. Aşağıdakı şəkildə yaxşı – pis qoşulma nümunələri göstərilir.
Səsgötürənlər vasitəsilə dəyişən elektrik siqnallarına çevrilən səs siqnalları müxtəlif elektron sxem elementləri və qoşulma üsulları ilə tənzimlənərək gücləndirici (ön gücləndirici, kuçer, mikser və s.) sistemlərə ötürülməli və eşidilə bilən səs siqnalları halına gətirilməlidir. Musiqiçilər tərəfindən “ton sxemi” adlandırılan sistemlər, müxtəlif xüsusiyyətlərdə olmaqla, məhz bu funksiyanı yerinə yetirir.
Elektro bağlamalarda geniş istifadə olunan iki növ ton sxemi vardır.
Passiv ton idarəetmə sxemi: Səsgötürənlər tərəfindən yaradılan elektrik siqnalları müxtəlif kommutasiya, səviyyə tənzimi və passiv filtrləmə ilə gücləndirici cihazlara ötürülür. Siqnal səviyyəsinə heç bir gücləndirmə tətbiq olunmur, eyni zamanda istifadə olunan elektron sxem elementləri səbəbindən orijinal siqnal səviyyəsində bir qədər azalma yaranır. Bu tip ton idarəetmə sxemlərinin böyük ses sistemlərində istifadəsi halında siqnal səviyyəsi kifayət etmir və sxemlə sistem arasında siqnal gücləndirici sistemlərə (pedal, prosessor və s.) ehtiyac duyulur. “Çanta anfi” kimi tanınan kiçik sistemlərdə isə bu cihazların ön gücləndirmə sxemləri daha güclü olduğundan siqnal zəifliyi problemi daha az hiss olunur və ya heç hiss olunmur.
Aktiv ton idarəetmə sxemi: Səsgötürənlər tərəfindən yaradılan elektrik siqnalları müxtəlif kommutasiya, səviyyə tənzimi, aktiv filtrləmə və ön gücləndirmə ilə gücləndirici cihazlara ötürülür. Səsgötürənlərdən alınan siqnallar aktiv filtrləmə və ön gücləndirmə prosesindən keçirilərək çıxışa verilir. Bu tip ton idarəetmə sxemlərinin böyük ses sistemlərində istifadəsi halında siqnal səviyyəsi çatışmazlığı problemi yaşanmır və aralarında (siqnal çatışmazlığı səbəbindən) pedal, prosessor kimi əlavə sistemlər qoymağa ehtiyac qalmır.
Ton idarəetmə sistemlərinin uzun-uzadı izah olunmalı texniki təfərrüatları var, lakin musiqiçiləri bu texniki təfərrüatlara boğmaq əvəzinə, texniki biliyi olmayan insanların mövzu ilə bağlı diqqət etməli olduğu mühüm məqamları sıralamaq ən doğrusu olacaqdır. İdeal bir ton idarəetmə sistemi aşağıda sıralanan xüsusiyyətlərə diqqət edilərək qurulmalıdır.
- Mütləq keyfiyyətli və düzgün dəyərli elektron sxem elementləri istifadə olunmalıdır. Kommutasiya (switch) və səviyyələndirmə (potensiometr) elementlərinin keyfiyyəti və növü sxemdə çox vacibdir.
- Sxemdəki kabelləmə mümkün olan ən az səviyyədə saxlanmalı, qoşulmalar kabellə deyil, elektron sxem lövhələri (PCB) ilə aparılmalıdır.
- Sxemdə istifadə olunacaq kabellərdə çoxnüvəli keyfiyyətli mis kabellər üstünlük verilməlidir. Tək nüvəli kabellər (zəng teli kimi) kabelləmədə heç vaxt istifadə olunmamalıdır.
- Manyetik səsgötürən kabellərinə ulama aparılmamalıdır; zərurət olduqda bu kabellər orijinal kabellərlə ulama olmadan, bir parça halında dəyişdirilməlidir.
- Sxem ilə çıxış jakı arasında mütləq keyfiyyətli ekranlaşdırılmış (koaksial) kabel istifadə olunmalıdır.
- Sxemdə istifadə olunan bütün passiv elementlərin (switch, potensiometr, jak və s.) şasiləri keyfiyyətli və çoxnüvəli mis şasi kabeli ilə birləşdirilməli və bu birləşmə sxemin ümumi şasisinə qoşulmalıdır.
- Sxemin quraşdırılacağı taxta hissənin arxa səthi alüminium və ya mis folqa ilə tamamilə örtülməli və ümumi şasi yaradılmalıdır.
- Aktiv ön gücləndirici sxemi istifadə olunduqda, bu sxemin düzgün dizayn edilməsinə, keyfiyyətli elektron elementlərin istifadə olunmasına və üstünlük olaraq ümumi şasili ikiqat qatlı PCB üzərində tətbiq edilməsinə diqqət edilməlidir.
- Sxemdəki bütün lehimləmə işləri uyğun ölçüdə və keyfiyyətli aparılmalıdır; “soyuq lehim” kimi tanınan səhv lehimləmə olmamalıdır.
Nəhayət, maraqlananlar üçün (Necarman manyetiklərinin rəng kodlaması ilə) passiv ton idarəetmə sxeminin şəklini paylaşırıq.
